Ở “Trại thiếu nhi” Bác cũng nằm giường nứa

Ngày 19-5-1948. Lúc đó Bác ở Lụa Rã, chân đèo De. Bên kia đèo De là đất Tuyên Quang. Bên này đèo De thuộc đất Thái Nguyên. Bác chuyển đến “Trại thiếu nhi” này vào đúng ngày 1-5-1948
Kể chuyện thêm thì dài dòng. Nhưng cũng xin tranh thủ tóm tắt lai lịch cái “Trại thiếu nhi” ấy, để đồng chí biết thêm Bác Hồ lúc nào cũng quan tâm đến các cháu.
Vào cuối tháng 7-1947, cuộc kháng chiến chống Pháp ngày càng lan rộng. Nhiều trẻ em vì chiến tranh, chạy giặc càn, tan tác lạc nhà, không biết tin tức bố mẹ ra sao. Có một số chạy lên vùng Phú Thọ, vào ở các nhà chung. Bác đọc báo biết chuyện đó. Sáng ngày 21-7-1947, Bác bảo chúng tôi đi tìm các em, đem về ở gần cơ quan để nuôi dạy các em, không xin thêm tiền của Chính phủ. Mọi người trong cơ quan tự nguyện bớt “khẩu phần”, tăng gia sản xuất thêm và tổ chức cho các em vừa tăng gia sản xuất, vừa học tập. Hai đồng chí đi đón các em về. Còn anh em ở nhà vận động đồng bào địa phương cùng làm lán trại cho các em. Nứa, gỗ trên rừng thì sẵn. Đất cũng không thiếu. Trại ở ria một ngọn đồi, cạnh suối, cây rừng che kín, đi bên ngoài không thấy, nhưng thoáng rộng và nên thơ… 35 em đã được đưa đến đây ở và ăn học. Trong số đó có 10 em gái, có 6 em dưới 6 tuổi. Đi đường xa, chúng tôi phải thay nhau cõng.
Cả cơ quan lo chăm sóc nuôi dạy các em, vận động đồng bào góp them nữa. Các em cũng giúp đỡ được đồng bào lắm việc.
Cơ quan chúng tôi trở thành một gia đình lớn. Được Bác chỉ bảo, kháng chiến them vui. Nhưng nguyên tắc bí mất, chúng tôi vẫn đảm bảo. Chúng tôi chuyển đến ở đâu, đồng bào địa phương cũng không biết là cơ quan gì và đồng bào lại trở thành mạng lưới bảo vệ rất chắc chắn. Chắc đồng chí còn nhớ câu chuyện “ba không. Bất kỳ người lạ hỏi đồng bào điều gì, đều được trả lời gọn hoặc không thấy”, “không nghe”, “không biết”.
“Trại thiếu nhi” ai cũng hoạt động theo chiến thuật du kích: di chuyển, phân tán.
Bác chuyển đến ở trại đó một thời gian. Các em có biết đâu rằng chính Bác bảo lập trại đó để nuôi dạy các em. Bác đã ở trại đó 25 ngày. Suốt thời gian ở trại đó, Bác cũng nằm trên giường
nứa của các em nằm, cũng làm việc trên bàn tre của các em học…
Đồng chí Nam thân mến, chúng tôi xin lỗi đã kể lan man về cái “Trại thiếu nhi” ấy.
Từ tối hôm trước, anh em chúng tôi đã bí mật sửa soạn để sáng hôm sau chúc thọ Bác.
Sáng sớm ngày 19-5-1948, chúng tôi chờ cho Bác ngồi vào bàn làm việc mới nhanh chóng tập hợp nhau lại và kéo đến. Một đồng chí cầm bó hoa rừng thay mặt anh em chúc Bác mạnh khỏe, sống lâu.
Bác rơm rớm nước mắt bảo chúng tôi: “Cảm ơn các chú. Bác đề nghị bó hoa này dành để truy điệu đồng chí Lộc”.
Thật là một việc không ngờ đối với chúng tôi. Chúng tôi ai cũng chảy nước mắt. Bác nói cho chúng tôi về anh Lộc, đồng chí nấu ăn cho Bác mới mất ngày 3-5 vừa rồi, sau cơn sốt rét ác tính. Đồng chí Lộc tên thật là Nguyễn Văn Ty. Khi đến nấu ăn cho Bác, Bác đặt tên là Đồng. Một đồng chí bác sĩ đến sau được đặt tên là Tâm,
Đồng chí Lộc đi theo Bác từ hồi còn ở Xiêm. Đồng chí rất trung thực, bất cứ việc gì Đảng bảo làm là đồng chí làm đến nơi đến chốn. Tuy nhiều tuổi hơn chúng tôi mà luôn luôn cười hát, không hề bao giờ nói đến khó khăn gian khổ. Đồng chí nấu ăn cho cả cơ quan, biết rất nhiều rau rừng và có kinh nghiệm cải tiến món ăn. Cứ riêng cái món thịt kiểu Việt Minh trước kia đồng chí rang thêm với đường và vừng đã được cả cơ quan khen là tuyệt.
Thế là “lễ mừng sinh nhật của Chủ tịch Hồ Chí Minh” năm ấy, Bác đã dành để nói chuyện về một tấm gương trung thành với Đảng, suốt đời làm việc cho Đảng, không tính toán cá nhân, đòi hỏi địa vị.
Ngày 19-5-1949. Chúng tôi được chúc thọ Bác ở một bản đồng bào Dao, thuộc tỉnh Thái Nguyên giáp Bắc Cạn, trong một căn nhà đất đỏ, cạnh bờ sông. Nói cho đúng thì đó là một dòng suối to.
Chúng tôi chưa kịp nói gì. Bác đã chủ động thân mật bảo
chúng tôi:
“Bác cảm ơn các chú, thôi để về Thủ đô tha hồ mà chúc”.
Vũ Kỳ – Thư ký Bác Hồ kể chuyện
NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2005
Trích “Những câu chuyện kể về Bác Hồ với giáo dục và thế hệ trẻ”, trang 98-100; Nxb. Lao động, 2008. – 232tr.
Sách hiện có tại Thư viện tỉnh Bình Thuận số 286 đường Trần Hưng Đạo – TP. Phan Thiết!
Phòng Đọc: DVL.008180
Phòng Mượn: MVL .007701, MVL. 007702

Hits: 1