Bạn có biết? #4: Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên – Khi tiếng chiêng là “ngôn ngữ” của Đại Ngàn
Nội dung chính trong Thông tin tuyên truyền:
BẠN CÓ BIẾT? #4 |
KHÔNG GIAN VĂN HÓA CỒNG CHIÊNG TÂY NGUYÊN
KHI TIẾNG CHIÊNG LÀ “NGÔN NGỮ” CỦA ĐẠI NGÀN
Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2026–2030, Thư viện tỉnh Lâm Đồng thực hiện chuỗi nội dung “Bạn có biết?”, giới thiệu những thông tin thú vị về văn hóa Việt Nam qua các tài liệu, sách đang có tại Thư viện.
Từ bức tranh đa sắc của 7 vùng văn hóa Việt Nam, hôm nay hãy cùng lắng nghe câu chuyện về một di sản gắn bó mật thiết với mảnh đất và con người Lâm Đồng: Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên – Di sản được UNESCO ghi danh là Kiệt tác truyền khẩu và di sản phi vật thể của nhân loại vào ngày 25/11/2005.

Theo cuốn sách Di sản văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên (Nxb. Văn hóa Dân tộc, 2018), không gian văn hóa đặc biệt này không chỉ trải rộng trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên (trong đó có Đắk Nông, Lâm Đồng) mà còn lan tỏa tới các vùng phụ cận duyên hải miền Trung như Bình Thuận – tạo nên một sự giao thoa văn hóa liền mạch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng ngày nay.
Trong đời sống của đồng bào các dân tộc bản địa, cồng chiêng không đơn thuần là nhạc cụ, mà được xem như một vật thiêng ẩn chứa thần linh bên trong. Tiếng chiêng chính là thứ “ngôn ngữ” thiêng liêng để con người gửi gắm ước nguyện, đối thoại với tổ tiên và trời đất. Từ lúc đứa trẻ chào đời (lễ thổi tai), trưởng thành, lập gia đình cho đến khi về với tổ tiên, hay suốt một mùa rẫy từ khi gieo hạt đến lúc mừng lúa mới, tiếng chiêng luôn hiện diện như nhịp thở của buôn làng.
Trên vùng đất Lâm Đồng rộng lớn hôm nay – nơi hội tụ sắc màu văn hóa của các cộng đồng dân tộc bản địa như Mnông, Cơ Ho, Chu Ru, Mạ, Raglai, Chăm… – sinh hoạt cồng chiêng lưu giữ nhiều nét độc đáo:
-
Đồng bào các dân tộc Mnông, Cơ Ho, Chu Ru, Mạ, Raglai đều có kỹ thuật diễn tấu đặc trưng bằng cách dùng trực tiếp nắm tay để kích âm trên mặt chiêng.
-
Với người Mạ, bộ chiêng 6 chiếc được xem như một gia đình có ngôi bậc rõ ràng, từ chiêng Mẹ (Vàng), chiêng Cha (Rđơm) đến các anh và em út (Thê).
-
Điều ít ai biết là đồng bào nơi đây không tự đúc chiêng. Chiêng mua về giống như một đứa trẻ mới sinh; phải qua đôi tai thẩm âm tinh tường và bàn tay tài hoa của nghệ nhân chỉnh chiêng gõ nắn, “dạy tiếng”, rồi làm lễ cúng mời thần linh trú ngụ, chiếc chiêng mới thực sự có hồn.
Giữ gìn tiếng cồng chiêng không chỉ là bảo tồn một loại hình âm nhạc, mà là giữ lấy ký ức, tâm hồn và sợi dây gắn kết văn hóa của các cộng đồng dân tộc trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

📚 Cuốn sách được giới thiệu: Di sản văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên
-
Thông tin xb: Hà Nội: Văn hóa Dân tộc, 2018
-
Ký hiệu xếp giá: 390.95976 / D300S
-
Mô tả vật lý: 510tr., 24cm
-
Chủ đề: Nhạc cụ–Việt Nam–Tây Nguyên; Di sản văn hóa–Việt Nam; Tộc người thiểu số–Âm nhạc–Việt Nam; Tộc người thiểu số–Đời sống xã hội và tập quán–Việt Nam
-
Tóm tắt: Gồm 3 phần: Bối cảnh vùng văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên; Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; Để cồng chiêng Tây Nguyên vang mãi tới mai sau.
-
Vị trí tài liệu: Phòng Đọc-CSB: DVL.015254; Phòng Mượn-CSB: MVL.018057
📚 Muốn khám phá sâu hơn về văn hóa Việt Nam? Mời bạn đọc tham khảo chuyên đề giới thiệu 67 cuốn sách về Ngày Văn hóa Việt Nam trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng của Thư viện tại đây: https://www.thuvienbinhthuan.com.vn/chuyen-de-ngay-van-hoa-viet-nam.html
Cùng theo dõi “Bạn có biết?”
“Bạn có biết?” – Cùng đọc sách, cùng khám phá và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam.
Views: 3
